Şanlıurfa Ak Parti Milletvekili Mehmet Ali CEVHERİ’nin Milli Eğitim Bakanlığı 2017 yılı Bütçesi üzerinde konuşma yaptı.
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin en önemli ve en büyük bakanlıklarından biri olan Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi üzerinde söz almış bulunmaktayım.
‘Mevsimlik Tarım işçisi aileler, çalışma alanlarına giderken yanında çocuklarını da götürmekte ve çocuklar okula gitmek yerine tarlalarda çalışmaktadırlar.’
Milli Eğitim Bakanlığımızın Bütçesi, 122 Milyar TL’lik tutarı ile genel bütçemizin %20 gibi yüksek bir oranını teşkil etmektedir. Bu hükümetimizin Eğitime ne derece önem verdiğinin en önemli göstergesidir.
|
Ülke /il |
Nüfus |
Yüzölçümü (km2) |
Nüfus Oranı (%) |
Coğrafi Oran (%) |
|
Türkiye |
77.695.904 (2014) |
783.562 |
2.37 |
2.5 |
|
Şanlıurfa |
1.845.667 (2014) |
19.451 |
(TABLO:1)
NOT: 2015 sonunda Türkiye Nüfusu 78.741.053 kişiye ulaştı. Yılda 1 milyon yeni nüfus ilave edildiğine göre 2016 yılı sonu itibariyle herhalde 80 milyonu bulmuştur.
Şanlıurfa nüfusu ise Şanlıurfa Valiliğinin belirttiği sayıya göre 1.960.000 civarındadır ve Türkiye’nin en genç nüfusuna sahiptir. Yaş ortalaması yaklaşık 19’ dur.
Türkiye ve Şanlıurfa’nın bazı değerlerini kıyaslayarak sürdürmek istiyorum.
|
2015-2016 Öğretim Yılında Eğitim Seviyelerine Göre Okullaşma Oranı |
||||
|
İl/Genel |
Okul Öncesi(3-5) |
İlkokul |
Ortaokul |
Orta Öğretim |
|
Genel Toplam |
33.26 |
94.87 |
94.39 |
79.79 |
|
Şanlıurfa |
26.94 |
98.44 |
90.32 |
59.04 |
(TABLO:2)
Yukarıdaki tablo ya baktığımızda 3-5 yaş arasında okullaşma oranı Türkiye ortalamasının %6.32 oranda daha düşüktür. Buna karşılık ilkokullardaki okullaşma oranı ise % 98.44 oranı ile % 357 oranında Türkiye ortalamasının üzerindedir. Herhalde İlimiz açısından en önemli göstergede bu olacaktır. Okullaşma oranı ilkokuldan liseye doğru yükseldikçe denge bayağı olumsuzlaşmaktadır. Ortaokullarda % 4.07, ortaöğretim de ise % 20.75 oranında Türkiye ortalamasının gerisindeyiz. oranında Türkiye ortalamasının gerisindeyiz.
|
|
Öğretmen Başına Düşen Öğrenci Sayısı |
Derslik Başına Düşen Öğrenci Sayısı |
||||
|
Ülke/İl |
İlkokul |
Ortaokul |
Ortaöğretim (Lise) |
İlkokul+ Ortaokul |
Ortaöğretim |
|
|
Türkiye |
18 |
15 |
13 |
25 |
23 |
|
|
Şanlıurfa |
26 |
19 |
16 |
34 |
24 |
|
(TABLO:3)
Ülkemizdeki ( ilk+ orta+ lise) öğrenci sayısına baktığımızda, Milli Eğitim Bakanlığının yayınladığı verilere özel ve resmi okulların toplamı olarak 61201 okul mevcut olup, bu okullarda 15 milyon 714 bin 748 öğrencimiz okumaktadır.
|
Okul |
Okul Sayısı |
Türkiye Öğrenci Sayısı |
Şanlıurfa Öğrenci Sayısı |
Türkiye Öğretmen Sayısı |
|
Okul Öncesi |
6.788 |
1.209.106 |
37.640 |
75.215 |
|
İlkokullara |
26.522 |
5.360.703 |
231.895 |
279.500 |
|
Ortaokul |
17.342 |
4.873.431 |
185.906 |
296.000 |
|
Lise |
10.549 |
4.271.508 |
113.659 |
280.000 |
|
TOPLAM |
61.201 |
15.714.748 |
45.764 (AÖL) |
930.205 |
|
614.864 |
TABLO:4
Şanlıurfa’daki öğrenci sayısını Türkiye ile kıyasladığımızda % 3.912 yani % 4 olduğunu ve nüfusuna göre bayağı yüksek olduğunu görmekteyiz. Şanlıurfa’daki derslik sayısı ise 17496 olup derslik başına düşen öğrenci sayısı ise yaklaşık 35 kişidir. Ve Türkiye ortalamasının üzerindedir.
İLKOKULDA : Bir öğretmene düşen öğrenci sayısı bakımından Türkiye 81. Si
ORTAOKULDA : Bir öğretmene düşen Öğrenci sayısı bakımından Türkiye 79. Su
ORTAÖĞRETİMDE : Bir öğretmene düşen öğrenci sayısı bakımından Türkiye 79.su
Dolayısıyla bir öğretmene düşen öğrenci sayısının en fazla olduğu il’dir Şanlıurfa.
Yine Bölgemiz açısından önemli sorunlardan biride 90 binin üzerinde öğrencinin taşımalı eğitim sistemiyle öğretim gördürmemizdir.
TAŞIMALI EĞİTİM
|
Ülke/İl |
Toplam Öğrenci Sayısı |
Taşınan Öğrenci Sayısı |
Oran (%) |
|
Şanlıurfa |
573.690 |
97.476 |
16,99 |
|
Türkiye |
16.379.852 |
1.287.516 |
7,86 |
(TABLO :5)
|
TAŞIMALI ÖĞRENCİ SAYILARI (2016-2017) (11.11.2016 e-okul geçici verileridir.) |
|||
|
OKUL TÜRÜ |
TOPLAM ÖĞRENCİ SAYISI |
TAŞINAN ÖĞRENCİ SAYISI |
ORAN % |
|
TEMEL EĞİTİM |
462.225 |
68.304 |
14 |
|
ORTAÖĞRETİM |
111.465 |
29.172 |
26 |
|
TOPLAM |
573.690 |
97.476 |
16 |
(TABLO :5-1)
|
ÖĞRETMEN SAYILARI 2016-2017) (11.11.2016) ( e-okul geçici verileridir.) |
||||
|
BRANŞLAR |
|
NORM KADROSU |
MEVCUT |
İHTİYAÇ |
|
|
|
|
|
|
|
TÜM BRANŞLAR |
Kadrolu |
28954 |
22266 |
6688 |
(TABLO :5-2)
Yukarıdaki oranlara baktığımızda ,çok ciddi bir kitleye taşımalı eğitim sistemiyle eğitim verilmekte olup, bu hususunda taşımalı sistemden kaynaklanan sebeplerden ötürü kaliteyi ciddi manada etkilemektedir.
Ayrıca şahsım olarak taşımalı sistemin sağlıklı işlemediği ve bir haksız kazanç sistemine dönüştüğünü tespit etmiş bulunmaktayım. Bu sistemin muhakkak revize edilmesi gerekmektedir.
Yine ilim açısından önemli sorunlardan biride mevsimlik tarım işçiliğinden kaynaklanan eğitim sorunlarıdır. Maalesef bu hususta da şampiyonuz.
MEVSİMLİK TARIM İŞÇİSİ(TABLO:6)
|
TÜRKİYE |
ŞANLIURFA |
|
32.000 |
23.502 |
Mevsimlik Tarım İşçiliği sektörünün yaklaşık % 75 i Şanlıurfa’ dan sağlanmaktadır.
Mevsimlik Tarım işçisi aileler, çalışma alanlarına giderken yanında çocuklarını da götürmekte ve çocuklar okula gitmek yerine tarlalarda çalışmaktadırlar.
Dolayısıyla yeterli eğitimi alamayan bu çocuklarımız TEOG ve üniversite sınavlarında başarılı olamamakta ve potansiyel tarım işçisi adayı olmaktadırlar.
Tabii gerek okullarda derslik başına ve öğretmen başına düşen öğrenci sayısında Şanlıurfa’nın Türkiye ortalamasının üzerinde olmasının sebepleri olarak
1- Şanlıurfa’ nın kaba doğum oranının, Türkiye ortalamasının tam 2 katı olması
2- Şanlıurfa’nın yoğun bir iç göç alması
DOĞUM ORANLARI ( % Binde )(TABLO:7)
|
Türkiye |
Şanlıurfa |
Şırnak |
Ağrı |
|
16.9 |
33.2 |
29.5 |
28.7 |
Hem işsizliği artırmakta, hem de yapılan dersliklerin yetersiz kalması sonucunu doğurmaktadır. İlimizin diğer önemli sorunlarından biride isteğe bağlı ve mazeret grubuna bağlı öğretmen sirkülasyonunun çok yüksek olmasıdır. İlk atama ile atanan öğretmenler , kısa bir süre sonra şehirden gitmektedirler.
Bu yüzden uygulanan ‘SÖZLEŞMELİ ÖĞRETMEN’lik uygulamasının devam etmesi gerekmektedir. Ayrıca İlimize daha doğrusu Güneydoğu ve Doğu da çalışan öğretmenlere cezbedici bir takım imkanlar sağlanmalıdır.
Örneğin Şanlıurfa’ da görev yapan bir öğretmen 300 TL fazla maaş alabilmeli, bu öğretmen kırsalda görev yapıyorsa ilave bir 300 TL daha alabilmelidir veyahut kira yardımı yapılmalıdır.
İSTEĞE BAĞLI MAZERET GRUBUNA BAĞLI ÖĞRETMEN SİRKÜLASYONU (TABLO:8)
|
Yıllar |
Giden |
Gelen |
Fark |
|
2015 |
3.574 |
533 |
3.021 |
|
2016 |
2.551 |
782 |
1.469 |
Görüldüğü gibi 2015 yılında gidenin 1/7 si, 2016 yılında ise 1/3 ü kadar öğretmen gelmiştir.
Bu arada şahsınıza ve Bakanlık camianıza öğretmenlerden çok önemli bir sayısını zannedersem 2700 adet öğretmeni Şanlıurfa ya atadınız. Ancak halen 3000 civarında öğretmen açığımız bulunmaktadır.
Şanlıurfa’nın eğitim sorunlarından bir diğeri de okullarımızda / kurumlarımızda memur ve hizmetli personel eksikliğinin çok daha fazla olmasıdır. Hizmetli eksikliği nispeten Toplum yararına Çalışma projesi (TYÇP) ile İŞKUR kapsamında giderilmeye çalışılsa da, sayının yetersiz olması ve okullar açıldıktan sonra, bu personelin başlaması, sorunu çözmemektedir. Ancak memur ihtiyacı bu yöntemle giderilmediği için önemli bir sorun olmaya devam etmektedir.
Diğer önemli bir husus ise Suriyeli öğrenciler konusudur.
İlimizde 500 binin üzerinde Suriyeli mevcut olup, yaklaşık bunun 150.000 kadar eğitim çağında olup, eğitim aldırılması gerekmektedir. Ancak biz şu an ancak 56.000 kadarına eğitim verebilmekteyiz. Bu Suriyeli öğrencilerden 1.sınıflara gidenleri kendi okullarımıza aldık, ancak diğerlerine de Türkçe dersi vermekle birlikte, Türkçe ders sayısını artırmalıyız.
Özurfahaber.com/Aziz KARAKEÇİLİ